2.2 Şarkılarda İstanbul

2.2.5. Dil Bilgisi

 

I.

Bekle Bizi İstanbul, Edip Akbayram

 

Salkım salkım tan yelleri estiğinde
Mavi patiskaları yırtan gemilerinle
Uzaktan seni düşünür düşünürüm
İstanbul

Bin bir direkli Haliç’inde akşamlar
Adalarında bahar Süleymaniye’nde güneş
Ey sen ne güzelsin kavgamızın şehri
İstanbul

Boşuna çekilmedi bunca acılar
Büyük ve sakin Süleymaniye’nle bekle
Parklarınla, köprülerinle, meydanlarınla
Bekle bizi İstanbul

Tophane’nin karanlık sokaklarında
Koyun koyuna yatan çocuklarınla bekle
Bekle zafer şarkılarıyla geçişimizi
İstanbul

Haramilerin saltanatını yıkacağız
Bekle o günler gelsin gelsin İstanbul
Sen bize layıksın biz de sana İstanbul
İstanbul

Boşuna çekilmedi bunca acılar
Büyük ve sakin Süleymaniye’nle bekle
Parklarınla köprülerinle meydanlarınla
Bekle bizi İstanbul

 

 

1.     tan yelleri estiğinde : Tan yelleri estiği zaman ile aynı anlamdadır. Siz de aşağıdaki ifadeleri –diğinde-dığında-duğunda-düğünde eki kullanarak yeniden yazın:

a.     Ödevlerim bittiği zaman:

b.     Seni gördüğüm zaman:

c.     Kitabı okuduğum zaman:

2.     Acı çek- etken acı çekil- edilgendir. Her ikisi de aynı anlamı verir ancak birinde özne ben diğerinde özne acı sözcüğüdür. Buna göre siz de aşağıdaki sözcükleri edilgen (pasif) hale getirin:

 

[Boşuna] acı çekmedim: Boşuna çekilmedi acılar.

[Boşuna] kapı açmadım: ………….. …….. …….

[Boşuna] yüzük takmadım. …….. ……. ………..

 

 

 

 

 

 

 

Teoman – İstanbul’da Sonbahar

Mevsim rüzgarları ne zaman eserse
O zaman hatırlarım
Çocukluk rüyalarım …
Şeytan uçurtmalarım…

Öper beni annem yanaklarımdan
Güzel bir rüyada
Sanki sevdiklerim hayattalarken hala

Akşama doğru  az-alırsa yağmur
Kız kulesi  ve adalar
Ah burda olsan çok güzel hala
İstanbul’da sonbahar

Her zaman kolay değil
Sevmeden  sevişmek ,
Tanımak bir vücudu  yavaşça öğrenmek ,
Alışmak ve kaybetmek,

İstanbul bugün yorgun
Üzgün ve yaşlanmış
Biraz kilo almış
Ağlamış yine, rimelleri  akıyor

Akşama doğru azalırsa yağmur
Kız kulesi ve adalar
Ah burda olsan çok güzel hala
İstanbul’da sonbahar

 

 

1.      Burada yoksun.  Senin burada olmanı çok istiyorum :  [Ah-keşke-]Burada olsan. Olmayan ama olmasını çok istediğimiz durumlar için –sa eki kullanırız. Keşke cümlenin başında veya sonunda tercihe bağlı olarak kullanılır. Ah sözcüğünün anlamı yoktur. Duyguyu anlatmak için kullanılmış bir ünlemdir.

 Annem burada yok. Annemin burada olmasını çok istiyorum: [Ah-keşke-] ………………………..

  Burada döner yok. Burada döner olmasını çok istiyorum: [Ah-keşke-] ………………………..

2.      Ne zaman ve o zaman kalıbı  :  İkincisinin gerçekleşmesi için birinci durumun bazen ortaya çıktığı durumu anlatır.

Mevsim rüzgarları estiği zaman hatırlarım :  Mevsim rüzgarları çok sık da esebilir. Bu cümleden mevsm rüzgarlarının az veya nadiren estiği anlamını çıkaramıyoruz.

Mevsim rüzgarları ne zaman eserse o zaman hatırlarım. : –yani her zaman değil sadece birinci durum gerşekleşince-  Bu cümle bize mevsim rüzgarlarının esme sıklığına göre  hatırlamanın da gerçekleştiğini anlatıyor.

 

Uçak geçtiği zaman bina sallanıyor: ……………..

Roman okumaya başladığım zama uykum geliyor………..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II.

MFÖ -Bu Sabah Yağmur Var İstanbul’da 

 

 

Bu sabah yağmur var İstanbul’da/
Gözlerim dolu dolu oluyor /bilinmez niye /
Anne sözü dinler gibi  masum /
Ağladım bu sabah/
Günler dayanılmaz  oldu
Senden uzak olunca /
Martılar  mahzun oldu  /onlar bile ağladılar /
Şarkılarda düşünmek seni bana getirmez ki /
Seni bana getirmez ki/

 

1.      bile sözcüğü da ile aynı anlmadadır ancak bile’de vurgu ve beklenmezlik durumu daha fazladır. Da ‘ve’ anlamı ayni ek olarak anlamı very. Bile ise beklenmezlik ve şaşırma anlamı verir.

Onların ağlamsını beklemiyordum. Onların ağlamasına şaşırdım: Onlar bile ağladılar .

a.     Arkadaşımın gelmesini beklemiyordum. Arkadaşımın gelmesine şaşırdım: ………………..

2.      Kimse bilmiyor niye.  Cümlesinin edilgen şekli: Bilinmez niye.

Kimse görmüyor niye: ………………

Kimse beklemiyor:……………..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III.

Ezgi’nin Günlüğü-  İstanbul Gibi


Bir zamanlar bende çocuktum/
Cebimde misketlerim  topacım  vardı /
Komşu teyze ekmeğe  salça  sürer ,
Annem de arada camdan bakardı/

Artık kafam tıklım tıklım kalabalık
Masamdaki kül tablası   kadar/
Önümde peynir, rakı, balık/
Yani efkar…/

 

 

Ah bu akşam İstanbul gibiyim halim yok ölmeye
Ah bu akşam İstanbul gibiyim doyamam sevmeye
Ah bu akşam İstanbul gibiyim gelemem bekleme
Ah bu akşam İstanbul gibiyim dönemem geçmişe

 

Bir zamanlar ben de çocuktum/
Sonra birden büyüdüm /başım göğe erdi /
Bugün aşk var yarın düş öbür gün iş /derken
Cebimde birikti dünyanın derdi
Kaynak: http://www.sozmuzik.gen.tr/e/ezginin-gunlugu/istanbul-gibi/

 

1.     -rdı:  eki eskiden yapılan davranış ve alışkanlıkları anlatmak için kullanılır.

Hatırlıyorum:  Annen geçmişte camdan bakıyordu: Annem camdan bakardı.  

Hatırlıyorum. Ben çocukken çok süt içiyordum: ………………………..

 

2.     gibi sözcüğü benzetme yapmak için kullanılır. Cümle sonun ageldiğinde kişi ekleri ile kullanılır.

Ben İstanbul’a benziyorum: İstanbul gibiyim.

Ben sana benziyorum: ………………..

3.     –meye –maya: mek için anlamı verir.Asıl  eylemin yöneldiği ikincil eylemi gösterir.

Seni  (az) sevmek beni doyurmaz: Sevmeye doyamam.

Seni (az) görmek beni doyurmaz: ……………….

IV.

License

2.2.5. Dil Bilgisi Copyright © by Funda Derin. All Rights Reserved.

Share This Book